św. Jan z Dukli
Data dodania: 2009-02-23 /
Data modyfikacji: 2009-02-23
Jan z Dukli, kapłan z I Zakonu, (1414-1484)
Nad rzeką Jesiołką, dopływem Wisłoki, położona jest mała osada miejska Dukla, tam właśnie urodził się św. Jan. Daty jego urodzenia źródła nie przekazały, wiadomo tylko, że dożył sędziwego wieku. O rodzicach Jana wiemy tylko tyle, że byli mieszczanami. Nie można także nic konkretnego powiedzieć o jego młodości, gdzie się uczył i co robił do chwili wstąpienia do zakonu. Zapewne uczęszczał do miejscowej szkoły, a potem udał się do Krakowa.
Według tradycji Jan miał prowadzić w młodości jakiś czas życie pustelnicze w pobliskich lasach, nad potokiem Zaśpit lub pod Górą Cerową. Do dnia dzisiejszego w odległości kilku km od Dukli znajdują się pustelnia i drewniany kościółek, wystawiony p. w. św. Jana z Dukli, jakoby na miejscu, gdzie miał prowadzić bogobojne życie.
W okolicach Dukli w XV w. najbardziej rozpowszechnionym zakonem byli franciszkanie konwentualni. Klasztory franciszkańskie rozporządzając dużą liczbą zakonników, ludzi wykształconych i wewnętrznie wyrobionych, prowadząc przy tym dobrze zorganizowaną działalność duszpasterską, potrafiły zdobyć szeroki rozgłos i popularność. To apostolstwo franciszkanów konwentualnych pociągało młodego Jana. Przypuszczalnie wstąpił do klasztoru w Krośnie w latach 1433-1440, kiedy miał 25-30 lat. Po nowicjacie złożył profesję, a przed wyświęceniem na kapłana odbył przepisane studia. O. Jan musiał okazać się zdolnym studentem, skoro zaraz został powołany na urząd kaznodziei. Urząd ten bowiem powierzano kapłanom wyjątkowo uzdolnionym i wewnętrznie ukształtowanym. Święty w ciągu dalszych lat piastował także kilkakrotnie obowiązki gwardiana; wiadomo, że był gwardianem w Krośnie i we Lwowie. Powołano też o. Jana też na jedno z najważniejszych stanowisk w prowincji zakonnej, wówczas czesko-polskiej, mianowicie na urząd kustosza kustodii ruskiej z ośrodkiem we Lwowie. Po złożeniu urzędu kustosza powierzono mu funkcję kaznodziei w lwowskim kościele Św. Ducha.
Do połowy XV w. znana była w Polsce tylko jedna gałąź zakonu św. Franciszka z Asyżu, mianowicie bracia mniejsi konwentualni. Za granicą jedna istniał drugi potężny odłam franciszkańskiego zakonu, nawiązujący do pierwotnej surowej reguły, franciszkanie obserwanci. Dzięki wysiłkom tak wybitnych ludzi, jak św. Bernardyn ze Sieny i św. Jan Kapistran, obserwanci zaczęli wzrastać w liczbę i znaczenie. Św. Jan Kapistran 8 miesięcy przebywał w Polsce na zaproszenie króla Kazimierza Jagiellończyka i biskupa krakowskiego, kardynała Zbigniewa Oleśnickiego. Z tej okazji św. założył w Krakowie (1453) i w Warszawie (1454) klasztory franciszkanów obserwantów. W 1461r. obserwanci założyli również klasztor we Lwowie. Od klasztoru krakowskiego p. w. św. Bernardyna zaczęto polskich obserwantów nazywać bernardynami.
Jan z Dukli przypatrywał się życiu bernardynów i budował się ich gorliwością. Postanowił zatem przejść do nich. Z 21-letniego pobytu u bernardynów spędził o. Jan krótki okres w klasztorze poznańskim, resztę lat przeżył we Lwowie, w klasztorze św. Andrzeja. Tu do śmierci sprawował urząd kaznodziei i spowiednika.
Jako kaznodzieja spowiednik odznaczał się o. Jan z Dukli wielką żarliwością. Nawet, gdy pod koniec życia utracił wzrok, nie przestał spełniać swych obowiązków. Jako dorobek wielu lat pracy kaznodziejskiej miał św. zostawić zbiór kazań, które jednak zaginęły. Przy dużej aktywności zewnętrznej prowadził głębokie życie wewnętrzne. Z największą gorliwością brał udział we wszystkich wspólnych nabożeństwach. Kilkakrotnie w ciągu dnia odmawiał oficjum o Matce Boskiej, nie stronił też od pracy fizycznej w ogrodzie czy w kuchni. Urządził sobie w ogrodzie klasztornym rodzaj pustelni-kaplicy, w której często przebywał na samotnej modlitwie. Gdy stracił wzrok, prosił kleryków, aby mu odczytywali regułę do czasu, kiedy nauczył się jej na pamięć. Oprócz ślepoty cierpiał Jan u schyłku życia na nieznaną wówczas chorobę nóg. Doczekawszy się sędziwego wieku, zmarł 29 IX 1484r., po odmówieniu z braćmi psalmów pokutnych. Pochowano go we Lwowie kościele klasztornym pod prezbiterium.
Świętość Jana z Dukli była tak niewątpliwa i opinia o świątobliwym jego życiu tak ustalona wśród ludzi, że zaraz po śmierci poczęto się doń modlić i wzywać wstawiennictwa przed Bogiem. Odwiedzano też licznie jego grób.
Do roku 1946 relikwie św. Jana z Dukli znajdowały się we Lwowie, następnie do 1974r. w kościele Bernardynów w Rzeszowie, obecnie zaś są w Dukli.
Papież Klemens XII dnia 21 I 1733r. ogłosił go błogosławionym, a Jan Paweł II kanonizował go w Krośnie 10 VI 1997r.
