Życie w Zakonie zaczyna się od Postulatu, gdzie postulanci żyją w klasztorze razem z innymi zakonnikami, uczestnicząc wraz z nimi we wszystkich ćwiczeniach zakonnych (modlitwach, pracach, posiłkach) pod opieką wychowawcy (magistra postulatu). Postulant nie nosi jeszcze stroju zakonnego, jakim jest brązowy habit. Nie składa jeszcze żadnych ślubów. Głównym zadaniem postulanta jest odpowiedzieć sobie na pytanie „kim jestem?”. Innymi słowy, jest to czas odkrywania swojego powołania. Postulat trwa około roku i kończy się „obłóczynami”, podczas których postulant otrzymuje zakonny habit i wybiera sobie imię zakonne, jednakże nie składa jeszcze żadnych ślubów.

Dom zakonny i Parafia pw. Św. Józefa Oblubieńca Najświętszej Maryi Panny

Postulat

Diecezja zielonogórsko-gorzowska, woj. lubuskie
Klasztorna 2

67–400 Wschowa

tel. (65) 540–73–45

 (65) 540–10–06 (Postulat)

www.klasztor.wschowa.net.pl

wschowa@franciszkanie.net

Historia

 

Początki fundacji sięgają 1455 r., kiedy to mieszczanie i magistrat miasta Wschowy ofiarowali bernardynom pod budowę kościoła i klasztoru teren znajdujący się tuż poza murami miasta. W 1462 r. z ofiar mieszczan i okolicznej szlachty zbudowano kościół i klasztor z muru pruskiego pw. św. Franciszka z Asyżu i św. Bernardyna ze Sieny. W połowie XVI stulecia nastąpiła silna protestantyzacja miasta, co spowodowało likwidację klasztoru. Właściwie bernardynów zmuszono do opuszczenia Wschowy w 1558 r. po uprzednim podstępnym podpaleniu kościoła i klasztoru. Gwardianem był wówczas wybitny kaznodzieja o. Fabian Orzeszkowski, który swoimi polemicznymi kazaniami bardzo denerwował protestantów, zwłaszcza wschowskiego predykanta Andrzeja Knoblocha.

W 1628 r. na życzenie nuncjusza apostolskiego Antoniego Santacroce oraz starosty wschowskiego Hieronima Radomickiego i przy poparciu biskupa poznańskiego Macieja Łubieńskiego, król Polski Zygmunt III nakazał magistratowi miasta Wschowy zwrócić klasztor dawnym właścicielom. Dzięki temu bernardyni powrócili do Wschowy w 1629 r. i osiedlili się przy ocalałej kaplicy św. Anny. Wkrótce przystąpiono do budowy nowego kościoła i klasztoru. Dla tej sprawy udało się pozyskać hojnego dobrodzieja – Michała Tarnowickiego. Nowy kościół, zbudowany według projektu Krzysztofa Bonadury, otrzymał tytuł św. Józefa Oblubieńca Najświętszej Maryi Panny. Jest to jedna z pierwszych świątyń dedykowana temu Świętemu na ziemiach polskich. Konsekracji kościoła dokonał w 1652 r. biskup Maciej Marian Kurski, bernardyn, sufragan poznański.

Kościół wschowski został zbudowany w stylu późnorenesansowym, posiada jednak pewne cechy stylu gotyckiego. Wyposażenie wnętrza jest utrzymane w stylu późnego baroku i częściowo rokoka. Sklepienie jest pokryte freskami, które wykonał w 1745 r. br. Walenty Żebrowski przy pomocy br. Liberiusza Staniszewskiego. W przyozdabianiu świątyni pomagali także inni zakonni artyści: br. Jacek Uzdowski i br. Sylweriusz Niedzielski – malarze oraz br. Antoni Szymański i br. Szymon – rzeźbiarze.

Do kościoła od strony południowej przylega klasztor, natomiast od strony północnej i wschodniej krużganki z XVIII w., a w nich stacje Drogi Krzyżowej, erygowane w 1736 r. Na środku dziedzińca stoi figura św. Józefa z 1742 r.

W kościele klasztornym przedmiotem szczególnej czci wiernych był i jest łaskami słynący wizerunek Chrystusa Ukrzyżowanego, pochodzący z przełomu XIV i XV w. Ponadto pielęgnowano nabożeństwo Drogi Krzyżowej oraz kult świętych: Anny, Józefa, Franciszka z Asyżu, Antoniego z Padwy, Bernardyna ze Sieny i Jana Nepomucena. Przy kościele istniały następujące bractwa: św. Anny, Paska św. Franciszka, św. Józefa, św. Jana Nepomucena, Opatrzności Bożej i Trzeci Zakon św. Franciszka. Wymienione bractwa stawiały sobie następujące cele: pielęgnowanie pobożności, pogłębianie świadomości religijnej, dbałość o piękno służby Bożej, a także opieka nad chorymi, zwłaszcza członkami danego bractwa i wreszcie opieka nad ubogimi.

Z klasztorem we Wschowie byli związani wybitni bernardyni, tacy jak: o. Fabian Orzeszkowski (kaznodzieja i poeta), o. Jan Kamieński i o. Manswet Grabowski (archiwiści i kronikarze prowincji) oraz wymienieni już artyści malarze: br. Walenty Żebrowski, br. Jacek Uzdowski, br. Liberiusz Staniszewski i inni.

Kres istnieniu konwentu wschowskiego położyła kasata zakonów, dokonana przez Prusaków w 1828 r. Ostatni gwardian, o. Cherubin Maciejowski, zmarł 17 grudnia 1827 r. Po jego śmierci pozostał w klasztorze tylko brat zakonny br. Maciej Cieszyński. Próby utrzymania klasztoru, czynione przez komisarza prowincjalnego, o. Juliana Fujarskiego, nie powiodły się, mimo poparcia ze strony magistratu wschowskiego i obywateli miasta. Dnia 6 stycznia 1828 r. Fujarski przekazał kościół i klasztor dziekanowi wschowskiemu, ten zaś po zabezpieczeniu naczyń kościelnych, troskę o budynki zlecił magistratowi miasta.

Po drugiej wojnie światowej, kiedy Wschowa po 117 latach odzyskała niepodległość wraz z całą Polską, również kościół i klasztor wróciły do rąk dawnych gospodarzy. Konwent we Wschowie wszedł w skład Prowincji Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny. Pierwsze nabożeństwo zostało odprawione 23 września 1945 r.

Cały zespół kościelno-klasztorny, pozbawiony przez wiele lat właściwej opieki, wymagał wielu zabiegów remontowych i konserwatorskich. W latach 1967–1970 otynkowano wieżę kościelną, natomiast w latach 1970–1972 odnowiono całe wnętrze świątyni ze szczególnym uwzględnieniem polichromii na sklepieniu, w 1977 r. rozpoczęto prace nad rewaloryzacją klasztoru.

Gruntownej odnowy całego zespołu kościelnego dokonano w czasie gwardianatu o. Lesława Szymborskiego. Na szczególną uwagę zasługuje odnowienie polichromii w kościele, malowanie kaplicy Krzyża Świętego i krużganków, odnowienie ławek w kościele i konfesjonałów, przygotowanie nowych ławek bocznych w kościele i w przedsionku, konserwacja Drogi Krzyżowej, odnowienie figur św. Franciszka i św. Antoniego przed kościołem, otynkowanie okien od strony zewnętrznej, montaż nowych drzwi wejściowych do świątyni. W latach 1996-1997 odrestaurowano freski w kościele klasztornym.

W roku 1998 odrestaurowano ołtarz główny, a po nim ołtarz Matki Bożej oraz ołtarz św. Antoniego. W 2002 r. wybudowano „Dom Serca”, miejsce zgromadzeń grup działających przy klasztorze oraz „kuchnia dla ubogich”. W 2006 r. powstała kaplica poświęcona Janowi Pawłowi II, gdzie od samego początku modlono się o jego rychłą beatyfikację i kanonizację.

W latach 2009-2013 odrestaurowano: ołtarz w kaplicy Krzyża Świętego, ołtarz św. Nepomucena, krużganki klasztorne, ołtarz św. Józefa oraz balustradę chóru organowego.

W październiku 2013 r. powstał cmentarz zakonny przy kościele klasztornym. 13 października 2013 r., po ekshumacji zwłok śp. Brata Atanazego Pruskiego na cmentarzu przyklasztornym w Osiecznej, pochowano jego ciało na cmentarzu przyklasztornym we Wschowie. 28.06.2015 r. uroczyście wprowadzono relikwię z krwią Jana Pawła II do Kaplicy Papieskiej, do codziennego kultu.

Dnia 2 sierpnia 2017 r. została utworzona parafia przy kościele klasztornym.

Przy kościele we Wschowie działają grupy: FZŚ, Koło Przyjaciół „Radia Maryja”, schola, liturgiczna służba ołtarza, Odnowa w Duchu Św., grupa „AA: i „Al–Anon”, grupa „Bożego Miłosierdzia” oraz zespół muzyczny „Studnia Jakuba”.