Konferencja naukowa w klasztorze w lesie - Woźniki

Data dodania: 2010-11-19

Ukoronowaniem obchodów 350-lecia przybycia franciszkanów do Woźnik była sesja naukowa poświęcona tej tematyce. W dniach 15 i 16 listopada br. Woźnickie Wzgórze gościło profesorów świeckich i duchownych, badaczy, pasjonatów, regionalistów, łącznie około 50 osób skupionych wokół tych zagadnień.

Gości powitał gwardian o. Krzysztof Wantoch Rekowski, wyrażając nadzieję, że dowiemy się ważnych spraw związanych z początkami klasztoru, stwierdził, że sam nie stanowi wspólnoty i za trud organizacyjny podziękował współbraciom. Obecny na sesji prowincjał o. Filemon Janka podkreślił, że 350 lecie klasztoru to proces, który objawia się różnymi akcentami: wizyta Arcybiskupa, nabożeństwa, konferencja, zatem tematyka podjęta przez tak zacnych profesorów powinna zaowocować publikacją.
W trakcie sesji, sylwetki księży związanych bezpośrednio i pośrednio z klasztorem woźnickim w latach 1841-1939 przedstawił ks. dr Leszek Wilczyński z Poznania. Mówił o wielu wartościowych kapłanach jak również o księżach demerytach, wysłanych do Woźnik na pokutę.
Audytorium miało szansę prześledzenia dziejów Woźnik od czasów prehistorycznych aż do końca działalności o. Zdzisława Regulskiego OFM oraz wysłuchania ciekawych wykładów monograficznych.
Mówiąc o Woźnikach i ich okolicach w pradziejach pan mgr Krzysztof Gorczyca z Konina ukazał stanowiska oraz kultury archeologiczne, których ślady napotkali badacze w tych okolicach. W promieniu 5 km od Woźnik odkryto ok. 200 stanowisk, pochodzących z różnych kultur.
Prof. Tomasz Jasiński UAM podejmując rozważania o Woźnikach przedfranciszkańskich wskazał na mnogość materiałów po 1660 r. i ubogość źródeł przed wprowadzeniem papieru. W związku z ówczesną przynależnością administracyjną Woźniki występują w księgach kościańskich. W XVI w właścicielem tych ziem był Jan Woźnicki. Mówiąc o etymologii wzgórza Wyrwał, profesor wskazał na pierwotne brzmienie Rywald (z niem. sarni las).
Historyk zakonu franciszkańskiego o. dr Anzelm Sztainke OFM z Warszawy interesująco przedstawił VII kolejnych kapituł zakonnych na „Świętym Ustroniu", z których każda następowała co 3 lata oraz VIII kongregacji prowincjalnych dotyczących zmiany przełożonych domowych. Klasztor w Woźnikach powstał jako 17 dom franciszkański w Polsce w 1660 r. Były tu studia dla kandydatów do stanu duchownego w I poł. XVIII w oraz drukarnia.
Kasatę klasztoru franciszkanów i jej następstwa omówił o. dr Syrach Janicki OFM z Katowic. Wskazał na przyczyny, które nie leżały po stronie zakonu a mianowicie: antyzakonną politykę władz pruskich oraz germanizację. Ukazał jak fatalnie wpłynęła kasata na stan materialny klasztoru. Proces upadku został zapoczątkowany w 1803 r. i pomimo obecności ostatniego zakonnika o. Chryzostoma Chrzelińskiego, (zakazano mu odprawiania Mszy św. i nabożeństw dla ludności Woźnik), obracały się w niwecz franciszkańskie zasoby.
Mimo unormowania prawnego stanu w 1842 r. i przekazania klasztoru Konstancji Mielżyńskiej, podjęto decyzję o jego rozbiórce, zostawiając dziesiątą część: bibliotekę oraz grobowiec Rogalińskich i Mielżyńskich.
O nekropolii Woźnickiej w świetle testimoniów XVII - XVIII stulecia mówił archiwista z Konina Jerzy Łojko. Podał argumenty, które uzasadniały wybór tego miejsca przez Rogalińskich a później Mielżyńskich. Jedną z przesłanek było położenie Woźnik na trakcie z Poznania ku granicy a kolejną fakt, że Woźniki były miejscem pielgrzymkowym. Klasztor funkcjonuje wtedy, kiedy wtapia się w przestrzeń. Nie korzystając z dóbr ziemskich, Woźniki utrzymywały się z darowizn, wypracowawszy posługę służenia bliźnim w postaci nekropolii.
Nietuzinkową postać franciszkanina o. Krescentego Haszyca i jego powiązań z Woźnikami zaprezentował o. prof.Roland Prejs OFM Cap (KUL). O. Haszyc łamiący przyjęte kanony postępowania, człowiek wielkiego zapału i ograniczonych możliwości realizacji swoich zamierzeń żył w latach 1832-1901. Z Woźnikami związany był od 1863r.do1871r. i w tymże roku uczestniczył w poświęceniu kaplicy sióstr Franciszkanek Najświętszego Sakramentu w pobliskim Granowie.
Rola jaką odegrał ks. kan. Hieronim Lewandowski w odzyskaniu kościoła franciszkańskiego w Woźnikach, była przedmiotem wystąpienia o. Salezego Tomczaka OFM z Poznania. Nakreślił życiorys oraz 10-letnie zmagania ks. kanonika o przywrócenie świetności tego miejsca. Determinacja, upór i konsekwencja doprowadziły do poświęcenia kościoła, odprawienia po 10 latach zmagań, 20 czerwca 1976 r. pierwszej Mszy św. a następnie do przekazania klasztoru wspólnocie franciszkańskiej.
Ośmioletnią działalność o. Zdzisława Regulskiego w latach 1978-86 w ciepłych słowach przedstawił Sebastian Tuliński. Po ustaleniu, że o. Zdzisław był pierwszym prezesem a nie gwardianem zaprezentował osobowość zakonnika jako człowieka wielkiej wiary, obdarzonego poczuciem humoru, skromnego kapłana i troskliwego pasterza. Ukazał starania o. Zdzisława o przywrócenie świetności woźnickiego klasztoru.
Kolejny wykład o charakterze monograficznym dotyczył kazań pogrzebowych. Dr Michał Kuran (Uniwersytet Łódzki) omówił konceptualne wizerunki laudacyjne w kazaniach pogrzebowych z II poł. XVIIw wygłoszonych w kościele Ojców Reformatów w Woźnikach ku czci Kazimierza Rogalińskiego i Macieja Mielżyńskiego. W obu wypadkach kaznodzieje konstruowali portrety zmarłych, ich postaw i czynów, bez próby hagiografizacji.
Relacje o cudach i niezwykłych wydarzeniach związanych z klasztorem Reformatów w Woźnikach w latach 1662-1808 jako zasługi św. Franciszka łaskami słynącego przedstawił dr Paweł Klint z Uniwersytetu Wrocławskiego. Odnotowano tu 2 wskrzeszenia, 14 uzdrowień zarówno ludzi jak i zwierząt oraz szereg nadzwyczajnych aktów opieki za przyczyną św. Franciszka.
Stara maksyma mówiąca, że klasztor bez książek jest jak twierdza bez broni wprowadziła słuchaczy w wykład dr Wandy Karkucińskiej z Biblioteki Kórnickiej PAN, na temat biblioteki klasztoru Reformatów w Woźnikach. Po pożarze pierwszej biblioteki dzięki bibliofilskiej pasji Michała Raczyńskiego wiele cennych woluminów trafiło do Woźnik. Świetność biblioteki nie trwała długo, pruska kasata sprawiła, że biblioteka uległa zniszczeniu.
Uwiecznione w dawnych portretach postaci fundatorów, dobroczyńców i osób związanych z klasztorem OO Franciszkanów w Woźnikach, były przedmiotem wystąpienia Joanny Dziubkowej z Poznania. Portrety trumienne ciekawie opisane i przedstawione graficznie przybliżyły słuchaczom rzeczywistość epoki.
Bardzo ciekawy wykład o konwencie franciszkańskim w Woźnikach na łamach prasy regionalnej, wygłosił regionalista Zygmunt Duda z Opalenicy. Podkreślił, że od 1976 roku ukazały się 44 informacje na łamach 21 tytułów prasowych, do roku 1989 na łamach prasy ukazało się 6 artykułów prasowych a po roku 1989 nastąpił renesans działalności wydawniczej. Na koniec wystąpienia podarował klasztorowi kilka egzemplarzy opracowań dotyczących Klasztoru w Woźnikach.
O klasztorze w Woźnikach w świetle zachowanych teczek Wydziału do Spraw Wyznań w Poznaniu mówił O. dr Alojzy Pańczak OFM z Woźnik . Dokumenty znajdują się w IPN w dwóch teczkach: Dom zakonny franciszkanów w Woźnikach oraz Odbudowa klasztoru w Woźnikach. Teczki zawierają korespondencję urzędową dotyczącą ustanowienia aktu własności oraz dokumenty związane z odbudową klasztoru.
Po wykładzie o. Alojzego nastąpiła ożywiona dyskusja, w której głos zabrali m.in. o. dr Joachim Mazurek, o. dr Anzelm Sztainke, Jerzy Łojko, Zygmunt Duda. Uczestnicy, których sesja wzbogaciła pod względem naukowym i duchowym podziękowali za zaproszenie a jeden z nich p. Ryszard Wosiński ofiarował bibliotece klasztornej, składając na ręce o. Gwardiana Krzysztofa Wantoch Rekowskiego cenny XVIII wieczny starodruk. O. Gwardian podziękował wszystkim za udział wkład i zaangażowanie a zwłaszcza organizatorowi o. Alojzemu Pańczakowi.